Arbeidsongeschikt

In het deel Ziekteverzekering vindt u informatie over uw rechten bij ziekte en arbeidsongeschiktheid. Hieronder leest u welke acties u moet ondernemen om een uitkering te krijgen als u wegens ziekte uw activiteiten als zelfstandige niet meer kunt uitvoeren.

• Uw aanvraag
• Denk aan uw rechten
• Polis gewaarborgd inkomen
• Weer aan de slag na een ziekte of ongeval
• Arbeidsongeschiktheid en vrijwilligerswerk
• Terugbetaling van de kosten voor geneeskundige verzorging
• Gelijkstelling wegens ziekte

Uw aanvraag

Wordt u arbeidsongeschikt, dan moet u dat binnen 28 dagen melden aan het ziekenfonds, via een verklaring van arbeidsongeschiktheid, ingevuld door de behandelende arts. Als u in een erkende verpleeginstelling wordt opgenomen, wordt de aangiftetermijn geschorst. De aangiftetermijn kan in geen geval verstrijken vóór de tweede dag die volgt op die waarin de opneming beëindigd is. Wordt u na een periode van arbeidsongeschiktheid weer ziek, dan moet uw aangifte binnen de twee dagen na aanvang van het hervallen gebeuren.

Bij laattijdige aangifte houdt het ziekenfonds 10% van de vervallen uitkeringen in. De sanctie wegens laattijdige aangifte kan door het ziekenfonds worden opgeheven als u door overmacht geen aangifte kon doen of als uw gezin zich in een moeilijke financiële en sociale situatie bevindt. De sanctie kan niet voor een tweede maal opgeheven worden tijdens de periode van drie jaar die volgt op het einde van de arbeidsongeschiktheid waarvoor een eerste opheffing van de sanctie werd verleend.

De adviserende arts van het ziekenfonds stuurt u na ontvangst van het aangifteformulier een aantal documenten op. Het gaat om een inlichtingsblad (om te bepalen of er geen andere uitkeringen zijn), een vragenlijst over uw beroepsactiviteiten (vooral om te bepalen of de activiteit stopgezet werd) en een formulier om te bepalen of u gezinshoofd dan wel alleenstaande bent. Deze formulieren moet u invullen en onmiddellijk terugsturen naar de adviserende arts van het ziekenfonds.

Als alle formaliteiten achter de rug zijn (eventueel na een medische controle) hebt u recht op uitkeringen.

Denk aan uw rechten

• Als u uw bedrijf stopzet, kunt u aan het Sociaal Verzekeringsfonds vragen gelijkgesteld te worden met een zelfstandige in hoofdberoep. Hierdoor behoudt u uw recht op kinderbijslag, ziekteverzekering en pensioen, zonder betaling van sociale bijdragen. Hieronder leest u meer over de gelijkstelling wegens ziekte.
• Laat het Sociaal Verzekeringsfonds uw recht op verhoogd kindergeld onderzoeken. In het deel Kinderbijslag leest u er meer over.
• Via het ziekenfonds kunt u ook de erkenning als mindervalide door het RIZIV aanvragen. Deze erkenning geeft recht op belastingvermindering en korting op de onroerende voorheffing. Voor meer informatie kunt u terecht bij uw boekhouder of accountant.
• Invalide zelfstandigen genieten van een verhoogde terugbetaling in de ziekteverzekering. Als uw gezinsinkomen lager is dan 16 306,33 euro bruto per jaar, verhoogd met 3 018,74 euro per persoon ten laste, hebt u recht op een hogere terugbetaling door het ziekenfonds.
• Eventueel hebt u ook recht op een tegemoetkoming als gehandicapte, via uw gemeente.
• Tenslotte bestaan er tariefverminderingen of vrijstellingen voor sommige invaliden, voor telefonie, gas en elektriciteit, inschrijvingstaks en BTW op de aankoopprijs van een nieuw voertuig, verkeersbelasting en openbaar vervoer. 

Polis gewaarborgd inkomen

De uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid zijn niet echt royaal te noemen. U kunt in daarom een bijkomende verzekering afsluiten, bijvoorbeeld een polis gewaarborgd inkomen. U leest er meer over in het deel Aanvullende verzekeringen. 

Weer aan de slag na een ziekte of ongeval

Mits voorafgaande toelating mag u uw vroegere activiteit gedeeltelijk hervatten of een nieuwe beroepsactiviteit opstarten. Als u dat doet, moet u wel weer sociale bijdragen betalen.

In bepaalde gevallen mag u uw vroegere activiteit gedeeltelijk hervatten terwijl u een uitkering ontvangt. U dient daarvoor toestemming te vragen aan de adviserende arts of aan de Geneeskundige Raad voor Invaliditeit (GRI), op voorstel van de adviserende arts. De adviserende arts kan maximum 18 maanden werkhervatting met cumulatie van een uitkering toestaan, terwijl de GRI onbeperkt in de tijd toestemming kan verlenen. Praat erover met uw ziekenfonds!

U kunt, met toestemming van de adviserende arts, een andere beroepsactiviteit, een activiteit als helper of gelijk welke andere beroepsbezigheid cumuleren met een uitkering. De cumul wordt beperkt tot maximaal twee keer zes maanden.

Behoud ik mijn uitkering?

Tijdens de eerste zes maanden van de werkhervatting behoudt u uw volledige uitkering. De uitkering daalt met 10% vanaf de zevende maand van uw werkhervatting, tot 31 december van het derde jaar volgend op het jaar waarin de toegestane activiteit begon. Vanaf het vierde jaar volgend op de werkhervatting behoudt u uw uitkering als u uw inkomsten heeft beperkt tot de toegelaten grens. Voor deze beoordeling controleert men niet de inkomsten van het jaar zelf, maar van drie jaar voordien. U krijgt in het jaar x alleen een uitkering als u uw inkomsten in het jaar x – 3 hebt beperkt. Het toegelaten inkomen bedraagt momenteel 17.149,19 euro. Bij overschrijding met meer dan 15% verliest u uw uitkering.

Als u uw zelfstandige activiteit hervat, vervalt de gelijkstelling wegens ziekte vanaf de eerste dag van het kwartaal waarin u opnieuw actief wordt. Voor dat kwartaal bent u opnieuw een bijdrage verschuldigd. Als u uw activiteit hervat in de laatste maand van het kwartaal, blijft uw gelijkstelling wegens ziekte behouden tot op het einde van het kwartaal. U moet dan pas vanaf het kwartaal volgend op de hervatting van uw activiteit weer sociale bijdragen betalen.

Arbeidsongeschiktheid en vrijwilligerswerk

Sinds 1 augustus 2006 wordt vrijwilligerswerk niet langer beschouwd als een beroepsbezigheid. U moet uw vrijwilligerswerk dus niet opgeven tijdens uw periode van arbeidsongeschiktheid. De adviserende arts moet wel bevestigen dat de activiteiten verenigbaar zijn met uw algemene gezondheidstoestand.

Terugbetaling van de kosten voor geneeskundige verzorging

Als zelfstandige hebt u recht op terugbetaling van de kosten voor geneeskundige verzorging (kleine en grote risico's) vanwege het ziekenfonds. Lees er meer over in het deel Ziekteverzekering.

Gelijkstelling wegens ziekte

Bent u zelfstandige in hoofdberoep en hebt u uw activiteit stopgezet door ziekte of invaliditeit, dan kunt u uw rechten in de sociale zekerheid behouden door gelijkstelling wegens ziekte aan te vragen. Die gelijkstelling houdt in dat u tijdens de kwartalen van arbeidsongeschiktheid (erkend door het ziekenfonds) uw recht op kinderbijslagen, ziekteverzekering en pensioen blijft behouden of opbouwen, zonder dat u sociale bijdragen moet betalen. Om gelijkstelling te krijgen moet u aan de volgende voorwaarden voldoen:

1. U moet bij de aanvang van de gelijkstelling al minstens 90 dagen zelfstandige geweest zijn.
2. U moet voor minstens 66% arbeidsongeschikt erkend zijn door uw mutualiteit en uw activiteit omwille van die reden stopgezet hebben. Als de erkenning vervalt, houdt ook de gelijkstelling op. In principe moet u, als u mandataris bent van een vennootschap, ontslag nemen om gelijkstelling wegens ziekte te kunnen krijgen. Als u mandataris in een éénpersoonsvennootschap bent, dan hoeft u geen ontslag te nemen, maar moet u wel aantonen dat er geen activiteit meer uitgeoefend wordt binnen de vennootschap.
3. U moet een attest van de behandelende arts en een beknopt verslag over uw gezondheidstoestand kunnen voorleggen.

Meestal begint de gelijkstelling wegens ziekte vanaf het kwartaal dat volgt op het kwartaal waarin u arbeidsongeschikt bent geworden. Als de arbeidsongeschiktheid begint in de eerste maand van het kwartaal, hebt u onmiddellijk recht op de gelijkstelling. Uw sociale bijdrage voor dat kwartaal valt dan weg. Als u uw beroepsactiviteit niet hervat, loopt de gelijkstelling tot en met het kwartaal waarin de arbeidsongeschiktheid eindigt.

Met het onderstaande formulier (vak 3) kunt u gelijkstelling wegens ziekte aanvragen:

• Aanvraag gelijkstelling wegens ziekte [pdf - 224kb]

Wat bij hervatting van de zelfstandige activiteit ?

Wanneer u uw zelfstandige activiteit hervat, stopt de gelijkstelling wegens ziekte vanaf het kwartaal van de hervatting. Tenzij u herstart in de laatste maand van het kwartaal. In dat geval behoudt u ook nog de gelijkstelling ziekte voor dat kwartaal.

Bij hervatting van uw activiteit dient u niet opnieuw een aansluitingsverklaring in te vullen. Het volstaat dat u ons onmiddelijk laat weten dat u opnieuw actief bent en ons meedeelt welke activiteit u zal uitoefenen .

Of u al dan niet bijdragen als starter moet betalen, zal afhangen van het aantal kwartalen dat u gelijkstelling wegens ziekte genoot. We kunnen het als volgt samenvatten :

• als u in het kwartaal vóór de hervatting van uw activiteit geen enkele activiteit heeft uitgeoefend, wordt u bij de hervatting als beginnend zelfstandige beschouwd;
• als u in het kwartaal vóór de hervatting wel een activiteit uitoefende, betaalt u verder bijdragen op uw inkomen van 3 jaar geleden.