Betalingsmoeilijkheden

• Gelijkstelling met een bijberoep (artikel 37 of artikel 40)
• Aanvraag tot kwijtschelding van de verhogingen
• Aanvraag tot vrijstelling van sociale bijdragen aan de bevoegde Commissie
• Vrijstelling van uw vennootschapsbijdrage
• Afbetalingsplan
• Extra maatregelen

Voor de opbouw van uw sociale rechten is het belangrijk dat u uw sociale bijdragen tijdig betaalt. Als u te laat betaalt, zal uw sociaal verzekeringsfonds een verhoging aanrekenen en in een latere fase een gerechtelijke procedure opstarten. U vindt er meer informatie over in het deel Sociale bijdragen.

Hebt u onvoldoende financiële middelen om uw bijdragen binnen de vastgelegde termijn af te betalen, dan kunt u zelf de nodige stappen ondernemen om uw schulden geleidelijk aan af te bouwen. Bespreek de mogelijkheden met uw boekhouder of accountant.

Hebt u betalingsmoeilijkheden, neem dan ook zo snel mogelijk contact op met Acerta Sociaal Verzekeringsfonds. Voor een zelfstandige die zijn sociale bijdragen niet of moeilijk kan betalen, voorziet het sociaal statuut enkele uitwegen. U leest er hieronder meer over.

Gelijkstelling met een bijberoep (artikel 37 of artikel 40)

De gelijkstelling met bijberoep is een bijzondere regeling die toelaat dat bepaalde zelfstandigen verminderde sociale bijdragen betalen. Eigenlijk gaat het in deze gevallen om zelfstandigen in hoofdberoep, die bijdragen betalen die normaal alleen van toepassing zijn voor zelfstandigen in bijberoep, of die zelfs volledig vrijgesteld zijn. Er moet dan wel aan een aantal voorwaarden voldaan zijn. Lees alles over de gelijkstelling met een bijberoep in het deel Sociale bijdragen.

Aanvraag tot kwijtschelding van de verhogingen

In 3 gevallen kan het RSVZ beslissen dat verhogingen niet betaald hoeven te worden:

• als u zich kunt beroepen op een geval van overmacht
• als u, omwille van de speciale aard van uw activiteit, te goeder trouw kon denken dat u niet verzekeringsplichtig was
• als u zich in een behartenswaardige situatie bevindt

Neem voor meer informatie contact op met Acerta Sociaal Verzekeringsfonds. U vindt de contactgegevens via de link Contact.

Aanvraag tot vrijstelling van sociale bijdragen aan de bevoegde Commissie

Als u zich als zelfstandige in "staat van behoefte" bevindt en uw sociale bijdragen daardoor niet kunt betalen, kunt u een vrijstelling aanvragen bij de Commissie voor Vrijstelling van bijdragen. U doet uw aanvraag tot vrijstelling van de sociale bijdragen via het sociaal verzekeringsfonds. Het fonds maakt deze aanvraag over aan de Commissie voor vrijstelling, die zal oordelen over de grond van de zaak.

Ook andere personen kunnen zich tot de Commissie richten wanneer zij opgeroepen worden tot betaling van uw schulden. Het gaat dan om uw erfgenamen of om de hoofdelijk aansprakelijke. Als u als vennoot of mandataris van een vennootschap uw sociale bijdragen niet betaalt, kan het sociaal verzekeringsfonds eisen dat de vennootschap, als hoofdelijk aansprakelijke, uw bijdragen betaalt. Als de vennootschap zelf in financiële moeilijkheden verkeert, kan ze vragen te worden vrijgesteld van het betalen van de bijdragen van de vennoot of de mandataris.

Als zelfstandige in bijberoep kunt u geen vrijstelling vragen. Als meewerkende echtgenoot of echtgenote in het ministatuut kunt u alleen vrijstelling van bijdragen krijgen voor die kwartalen waarvoor ook de hoofdzelfstandige een vrijstelling verkrijgt.

Voor meewerkende echtgenoten in het maxistatuut is het sedert 1 april 2010 niet meer van belang wat er gebeurt in het dossier van de zelfstandige echtgenoot. Zij kan een eigen aanvraag indienen, zelfs indien haar man geen aanvraag deed of indien zijn aanvraag werd verworpen.

U moet zelf aantonen dat u de verschuldigde bedragen niet kunt betalen. De Commissie heeft de bevoegdheid om een gehele of gedeeltelijke vrijstelling van de verschuldigde bijdragen toe te staan.

Uw vrijstelling heeft geen invloed op uw recht op kinderbijslag, ziekteuitkeringen en op de terugbetaling van gezondheidszorgen. Voor uw pensioenrechten is de situatie anders. Voor vrijgestelde bijdragen bouwt u geen pensioenrechten op. U kunt later wel vrijwillig overgaan tot betaling van de vrijgestelde bijdragen om zo uw pensioenvorming voor die kwartalen te vrijwaren. U moet dan ook de aangerekende verhogingen wegens laattijdige betaling vergoeden.

Voor uw aanvraag gebruikt u het onderstaande formulier, dat u per aangetekende brief naar uw sociaal verzekeringsfonds stuurt, of ter plaatse indient. Op de laatste bladzijden van het formulier vindt u meer informatie over de behandeling van de aanvraag.

• Vrijstellingsaanvraag zelfstandige [pdf - 122kb]

• Vrijstellingsaanvraag vennootschap [pdf - 107kb]

De termijn voor indiening van een aanvraag tot vrijstelling bedraagt 12 maanden, te rekenen vanaf de eerste dag van het kwartaal dat volgt op het kwartaal dat gevorderd wordt. U krijgt van uw sociaal verzekeringsfonds een inlichtingenformulier waarop u uw financiële toestand meedeelt. U hebt 30 dagen tijd om het formulier terug te bezorgen aan het sociaal verzekeringsfonds. Het fonds stelt een overzicht van uw debetsaldo samen. Uw sociaal verzekeringsfonds stuurt beide documenten, en alle andere documenten die uw financiële toestand bevestigen, naar de Commissie.

De Commissie beslist bij meerderheid van stemmen over uw dossier. U, uw advocaat of ieder ander persoon voorzien van een geschreven volmacht, mag hierbij aanwezig zijn. De beslissing wordt u per aangetekende brief meegedeeld. Er wordt ook een afschrift naar uw sociaal verzekeringsfonds en naar het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) gestuurd.

Vrijstelling van uw vennootschapsbijdrage

Jaarlijkse vrijstelling voor de eerste drie jaar na de neerlegging of onderwerping

Een personenvennootschap die als commerciële onderneming of ambachtsonderneming geregistreerd staat in de Kruispuntbank voor Ondernemingen (KBO) en waarvan de oprichtingsakte werd neergelegd op de griffie van de Rechtbank van Koophandel na 1 januari 1991, kan in de eerste drie jaar na de neerlegging van de oprichtingsakte, vrijstelling krijgen. De vrijstelling wordt toegekend op voorwaarde dat alle zaakvoerders en de meerderheid van de werkende vennoten in de tien jaar voorafgaand aan de oprichting van de vennootschap maximum drie jaar zelfstandige geweest zijn. Kapitaalvennootschappen zoals de nv en de commanditaire vennootschap op aandelen kunnen geen beroep doen op deze vrijstellingsregel. Burgerlijke vennootschapen onder handelsvorm kunnen evenmin genieten van deze vrijstelling. De vrijstelling wordt per jaar beoordeeld. De voorwaarden moeten dus ieder jaar opnieuw vervuld zijn. Het sociaal verzekeringsfonds doet jaarlijks een onderzoek naar het beroepsverleden van de zaakvoerder(s) en de werkende vennoten.

Definitieve vrijstelling

Als uw vennootschap gedurende een bepaald jaar geen enkele activiteit heeft gehad, moet u de vennootschapsbijdrage voor dat kalenderjaar niet betalen. Het sociaal verzekeringsfonds mag deze vrijstelling toestaan op basis van een attest van de Controleur van de dienst vennootschapsbelastingen met de vermelding dat de vennootschap met ingang vanaf een bepaald kalenderjaar geen handels- of burgerrechtelijke activiteit meer uitoefent. Voor het eerste onvolledige jaar mag het sociaal verzekeringsfonds ook een attest van het btw-kantoor aanvaarden, met de vermelding dat de vennootschap nog geen activiteiten had. Ook in bepaalde andere gevallen zijn vennootschappen hun vennootschapsbijdrage niet langer verschuldigd. Dit is het geval voor vennootschappen die zich in één van de volgende situaties bevinden:

• de vennootschap werd failliet verklaard bij vonnis van de Rechtbank van Koophandel
• de vennootschap maakt het voorwerp uit van een gerechtelijke reorganisatie die gehomologeerd werd door de Rechtbank van Koophandel en niet werd vernietigd of ontbonden
• de vennootschap bevindt zich in een toestand van vereffening en het uittreksel uit de akte waarbij de wijze van vereffening is bepaald, werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

Als uw vennootschap zich in één van bovenstaande situaties bevindt, moet de vennootschapsbijdrage niet meer betaald worden vanaf het bijdragejaar waarin de vennootschap zich in die situatie bevindt. Betaalde vennootschapsbijdragen mogen nooit terugbetaald worden. De onbetaalde bijdragen van de vorige jaren blijven wel verschuldigd.

Afbetalingsplan

Bij financiële moeilijkheden kunt u aan uw sociaal verzekeringsfonds vragen om de sociale bijdragen die u nog moet betalen gespreid te mogen aanzuiveren. Tijdens de afbetaling worden verhogingen wegens laattijdige betaling aangerekend, maar de invordering bij dwangbevel of de gerechtelijke invordering worden niet ingezet. Neem voor meer informatie contact op met Acerta Sociaal Verzekeringsfonds. U vindt de contactgegevens via de link Contact.

Extra maatregelen

Collectieve schuldenregeling

Als u een beroep wilt doen op een collectieve schuldenregeling, dan moet u een verzoekschrift indienen bij de arbeidsrechtbank in uw woonplaats. De arbeidsrechtbank zal een schuldbemiddelaar aanduiden. De hoofdopdracht van de schuldbemiddelaar bestaat erin om te streven naar een minnelijke aanzuivering tussen de schuldeisers. De schuldbemiddelaar beschikt over een termijn van 6 maanden. Als er geen minnelijk akkoord kan bereikt worden, komt de zaak terug bij de rechter die een regeling kan opleggen. Als blijkt dat geen enkele minnelijke of gerechtelijke aanzuiveringsregeling mogelijk is omdat u over te weinig middelen beschikt, kan de rechter de totale kwijtschelding van alle schulden toestaan.

Wet continuïteit ondernemingen

De Wet op de continuïteit van ondernemingen vervangt sinds 1 april 2009 het gerechtelijk akkoord. Deze wet probeert te breken met het negatieve imago van het gerechtelijk akkoord door een ruimer pakket van instrumenten aan te bieden aan de ondernemer om zijn bedrijf te redden.

De handelaar kan zich op deze wet beroepen van zodra de continuïteit van zijn onderneming onmiddellijk of op termijn bedreigd is, maar de onderneming toch nog kan gered worden.

De procedure van gerechtelijk reorganisatie heeft tot gevolg dat de betalingen van de schuldenaar kunnen opgeschort worden. De procedure kan aangewend worden om een minnelijk akkoord te verkrijgen, om een reorganisatieplan te bekomen of om de onderneming over te dragen aan derden.

Nieuwigheden uit deze wet zijn:

• Ook burgerlijke vennootschappen onder de vorm van een handelsvennootschap (met uitzondering van bepaalde vrije beroepen) en de landbouwvennootschap komen in aanmerking voor deze regeling;
• De Wet introduceert een nieuw personage, nl. de ondernemingsbemiddelaar. Hij kan op verzoek van de schuldenaar ingeschakeld worden om de reorganisatie van de onderneming te vergemakkelijken.
• De schuldenaar kan aan alle of sommige van zijn schuldeisers een minnelijk akkoord voorstellen. Doel van dit akkoord is de gezondmaking van de financiële toestand of de reorganisatie van de onderneming. Dit akkoord bindt enkel de partijen. Derden zijn er niet door gebonden en kunnen slechts kennis nemen van het akkoord met uitdrukkelijke toestemming van de schuldenaar.

Zelfstandigen die deze procedure bekomen hebben, kunnen een uitkering aanvragen bij hun sociaal verzekeringsfonds